Πρόληψη γρίπης και εμβολιασμός στην τρίτη ηλικία: Τι πρέπει να ξέρετε αυτό το φθινόπωρο

Κάθε φθινόπωρο, καθώς οι θερμοκρασίες πέφτουν και οι μέρες μικραίνουν, ξεκινά και η περίοδος αυξημένου κινδύνου για ιώσεις του αναπνευστικού. Για τους ηλικιωμένους, η εποχική γρίπη δεν είναι απλώς μια μικρή ταλαιπωρία λίγων ημερών. Δυστυχώς, μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές, νοσηλεία ή επιδείνωση χρόνιων παθήσεων όπως η καρδιοπάθεια ή το ΧΑΠ.

Ο εμβολιασμός παραμένει το πιο αποτελεσματικό μέτρο πρόληψης, και το φθινόπωρο είναι η κατάλληλη στιγμή για να προγραμματιστεί, πριν ο ιός αρχίσει να κυκλοφορεί ευρέως στην κοινότητα.

Όντας εμβολιασμένος, ο ηλικιωμένος μπορεί να βλέπει φίλους, παιδιά και εγγόνια, χωρίς το συνεχές άγχος μήπως κολλήσει γρίπη και υποφέρει, είτε ζει στο σπίτι του είτε σε μονάδα φροντίδας.

Πότε να γίνει ο εμβολιασμός

Στην Ελλάδα, ο αντιγριπικός εμβολιασμός ξεκινά συνήθως τον Οκτώβριο. Η ιδανική περίοδος για εμβολιασμό είναι από τα μέσα Οκτωβρίου έως τα τέλη Νοεμβρίου, ώστε ο οργανισμός να προλάβει να αναπτύξει ανοσία (χρειάζονται περίπου δύο εβδομάδες) πριν η γρίπη αρχίσει να κυκλοφορεί ευρέως, κάτι που στη χώρα μας συνήθως συμβαίνει από τον Νοέμβριο έως τον Μάρτιο.

Αν κάποιος ένοικος δεν προλάβει αυτό το διάστημα, ο εμβολιασμός μπορεί να γίνει και αργότερα μέσα στον χειμώνα, όσο ο ιός εξακολουθεί να κυκλοφορεί.

Γιατί οι ηλικιωμένοι κινδυνεύουν περισσότερο

Με την ηλικία, το ανοσοποιητικό σύστημα γίνεται λιγότερο αποτελεσματικό στην αντιμετώπιση λοιμώξεων, ένα φαινόμενο γνωστό ως ανοσογήρανση. Σε συνδυασμό με τυχόν χρόνια νοσήματα, η γρίπη μπορεί εύκολα να εξελιχθεί σε πνευμονία ή να επιδεινώσει υπάρχοντα καρδιαγγειακά προβλήματα. Το εμβόλιο της γρίπης είναι ο καλύτερος τρόπος αποφυγής περιπλοκών για τους μεγαλύτερους.

Γι’ αυτό οι άνω των 60-65 ετών θεωρούνται ομάδα υψηλού κινδύνου και προτεραιότητα στις εθνικές συστάσεις εμβολιασμού.

Ειδικά εμβόλια για μεγαλύτερες ηλικίες

Για τους άνω των 65 ετών διατίθενται ενισχυμένα εμβόλια (υψηλής δόσης ή με ανοσοενισχυτικό), σχεδιασμένα να προκαλούν ισχυρότερη ανοσολογική απόκριση σε έναν οργανισμό που φυσιολογικά ανταποκρίνεται πιο αδύναμα στον απλό εμβολιασμό. Έρευνες έχουν δείξει ότι οι ηλικιωμένοι οργανισμοί ανταποκρίνονται λιγότερο καλά σε εμβολιασμούς σε σχέση με τους νέους, οπότε τα ενισχυμένα εμβόλια παρέχουν καλύτερη κάλυψη.

Αυτά τα εμβόλια συνήθως απαιτούν ιατρική συνταγή, σε αντίθεση με τα βασικά εμβόλια που διατίθενται ελεύθερα. Καλό είναι το ιατρικό προσωπικό της μονάδας να συζητά με κάθε ένοικο ή την οικογένειά του ποιο εμβόλιο ενδείκνυται, ανάλογα με το ιστορικό υγείας και τυχόν αλλεργίες.

Συχνές ανησυχίες και παρανοήσεις

Πολλοί ηλικιωμένοι αλλά και αρκετές οικογένειες διστάζουν μπροστά στον εμβολιασμό λόγω παρανοήσεων που εξακολουθούν να κυκλοφορούν. Μια συχνή ανησυχία είναι ότι «το εμβόλιο προκαλεί γρίπη», όταν στην πραγματικότητα, τα εμβόλια δεν περιέχουν ζωντανό ιό ικανό να προκαλέσει τη νόσο. Τυχόν ήπια συμπτώματα τις πρώτες μέρες (ελαφρύς πυρετός, κόπωση, πόνος στο σημείο της ένεσης) είναι φυσιολογική αντίδραση του ανοσοποιητικού και υποχωρούν σε λίγες ημέρες.

Άλλοι πιστεύουν ότι, επειδή είναι ηλικιωμένοι, «δεν αξίζει πια τον κόπο» να εμβολιαστούν. Αντίθετα, είναι ακριβώς η ομάδα που ωφελείται περισσότερο, καθώς μειώνεται σημαντικά ο κίνδυνος σοβαρής νόσησης και νοσηλείας.

Στη μονάδα φροντίδα Ηράκλειος, ενημερώνουμε τους ενοίκους και τις οικογένειές τους απλά και με επαγγελματισμό για να ξεπεράσουν τον δισταγμό τους. Για εμάς, σκοπός είναι να βοηθήσουμε και να θωρακίσουμε τους ενοίκους μας και είμαστε πάντα ανοικτοί σε συζήτηση και συμβουλές.

Δεν είναι μόνο η γρίπη

Το φθινόπωρο είναι επίσης η κατάλληλη στιγμή να ελεγχθεί αν ο ένοικος έχει λάβει ή χρειάζεται το εμβόλιο κατά του πνευμονιόκοκκου, καθώς η πνευμονία είναι μία από τις πιο συχνές και επικίνδυνες επιπλοκές μετά από γρίπη (ή ίωση) σε ηλικιωμένους. Λόγω ηλικίας, η πνευμονία είναι η δεύτερη συχνότερη αιτία νοσηλείας για τους ηλικιωμένους, οπότε αφού υπάρχει εμβόλιο, είναι κρίμα να ταλαιπωρείται ο άνθρωπός σας.

Ο συνδυασμός των δύο εμβολιασμών προσφέρει σημαντικά μεγαλύτερη προστασία απ’ ό,τι ο καθένας ξεχωριστά. Σε κάποιες περιπτώσεις, ο θεράπων γιατρός μπορεί να συστήσει και εμβολιασμό κατά του κορονοϊού την ίδια περίοδο, ώστε να καλυφθούν παράλληλα οι πιο συχνές αναπνευστικές απειλές του χειμώνα.

Αναγνωρίζοντας τα πρώτα σημάδια

Ακόμα και με τον εμβολιασμό, καμία προστασία δεν είναι απόλυτη, γι’ αυτό το προσωπικό μιας μονάδας φροντίδας είναι πάντα σε εγρήγορση για πρώιμα σημάδια γρίπης ή άλλης αναπνευστικής λοίμωξης. Υπάρχουν νοσηλευτές και ιατρικό προσωπικό που παρακολουθεί τους ενοίκους και γνωρίζει πώς το ανοσοποιητικό ενός ηλικιωμένου αντιμετωπίζει τον ιό της γρίπης.

Στους ηλικιωμένους, τα συμπτώματα δεν είναι πάντα συνηθισμένα: αντί για υψηλό πυρετό, μπορεί να εμφανιστεί απλώς μια απότομη σύγχυση, μειωμένη όρεξη ή γενική αδυναμία. Το νοσηλευτικό προσωπικό στον Ηράκλειος αναγνωρίζει αυτά τα άτυπα σημάδια και η ιατρική ομάδα παρεμβαίνει έγκαιρα για να μειώσει τον κίνδυνο επιπλοκών, πάντα σε συνεννόηση με τον προσωπικό γιατρό του ηλικιωμένου.

Ο ρόλος της μονάδας φροντίδας

Σε μια δομή φροντίδας ηλικιωμένων, όπου πολλοί άνθρωποι ζουν σε κοντινή απόσταση μεταξύ τους, μια λοίμωξη μπορεί να εξαπλωθεί γρήγορα αν δεν ληφθούν έγκαιρα μέτρα.

Ο εμβολιασμός των ενοίκων, αλλά και του προσωπικού, λειτουργεί προστατευτικά για όλη την κοινότητα και όχι μόνο για το κάθε άτομο ξεχωριστά. Παράλληλα, μια σωστή μονάδα φροντίδας ακολουθεί βασικά μέτρα υγιεινής όπως το τακτικό πλύσιμο των χεριών και τον καθαρισμό των κοινόχρηστων επιφανειών. Προσπαθούμε επίσης να αποτρέψουμε επισκέπτες με συμπτώματα για την καλύτερη προστασία των ενοίκων μας.

Τι μπορούν να κάνουν οι οικογένειες

Αν έχετε δικό σας άνθρωπο σε δομή φροντίδας, ρωτήστε αν έχει προγραμματιστεί ο φετινός εμβολιασμός και αν χρειάζεται τη δική σας συγκατάθεση ή συνοδεία. Ρωτήστε επίσης αν η μονάδα εμβολιάζει και το προσωπικό της, κάτι που ενισχύει την προστασία όλων.

Στη μονάδα φροντίδας Ηράκλειος είμαστε πάντα διαθέσιμοι να απαντήσουμε σε ερωτήσεις. Ένας απλός εμβολιασμός τον Οκτώβριο μπορεί να κάνει τη διαφορά τον χειμώνα, τόσο για την υγεία του δικού σας ανθρώπου όσο και για τη δική σας ηρεμία.