Βοηθήματα Βάδισης: Οδηγός Επιλογής για Ηλικιωμένους
Με τη βοήθεια της τεχνολογίας, υπάρχουν πια πολλά διαθέσιμα βοηθήματα βάδισης για ηλικιωμένους, ανάλογα με το πρόβλημα υγείας που αντιμετωπίζουν. Η κάθε συσκευή υπόσχεται να βοηθήσει τον ηλικιωμένος να κινείται με ασφάλεια. Είναι όμως έτσι; Πώς διαλέγετε την κατάλληλη και τη χρησιμοποιείτε σωστά;
Στόχος η Επανάκτηση της Κινητικότητας
Σε μερικές περιπτώσεις, τα βοηθήματα όντως οδηγούν σε επανάκτηση της κινητικότητας. Δεν μιλάμε για κάτι πολύπλοκο, αλλά για το γνωστό μπαστούνι ή περιπατητήρες (το γνωστό Π).
Η ισορροπία και η σταθερότητα αλλάζουν φυσιολογικά με την ηλικία, και ένα βοήθημα βάδισης δεν είναι σημάδι αδυναμίας αλλά ένα εργαλείο που προσφέρει μεγαλύτερη ανεξαρτησία και ασφάλεια.
Πολλοί ηλικιωμένοι, όμως, διστάζουν να χρησιμοποιήσουν μπαστούνι, θεωρώντας το σημάδι αδυναμίας ή πιστεύουν ότι είναι για ‘γέρους’ και οι ίδιοι δεν το χρειάζονται. Αυτό το αίσθημα εμπεριέχει μια πραγματικότητα: σε κανέναν δεν αρέσει να γερνάει.
Στην πραγματικότητα είναι ακριβώς το αντίθετο: το βοήθημα τους επιτρέπει να συνεχίσουν να κινούνται με ασφάλεια αντί να περιορίζονται από το φόβο μήπως πέσουν.
Γιατί Έχει Σημασία η Σωστή Επιλογή
Η επιλογή του κατάλληλου βοηθήματος χρειάζεται ψάξιμο και επαγγελματική καθοδήγηση.
Ένα βοήθημα που δεν ταιριάζει στις ανάγκες του ατόμου, μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο πτώσης αντί να τον μειώσει. Το σωστό ύψος, ο σωστός τύπος, και η σωστή τεχνική χρήσης είναι σημαντικά και μπορούν να κάνουν τη διαφορά για ασφαλή κυκλοφορία.
Τα Κύρια Είδη Βοηθημάτων Βάδισης
Μπαστούνι
Το μπαστούνι είναι κατάλληλο για άτομα με ήπια προβλήματα ισορροπίας ή ελαφριά αδυναμία σε ένα πόδι. Προσφέρει ένα επιπλέον σημείο στήριξης χωρίς να περιορίζει σημαντικά την ταχύτητα βάδισης.
Υπάρχουν απλά μπαστούνια με μία βάση και τετράποδα μπαστούνια (με τέσσερα πόδια στη βάση) που προσφέρουν μεγαλύτερη σταθερότητα για όσους χρειάζονται περισσότερη υποστήριξη. Τα τετράποδα μπαστούνια είναι μια ενδιάμεση επιλογή μεταξύ απλού μπαστουνιού και περιπατητήρα, με ευρύτερη βάση στήριξης. Είναι χρήσιμα για άτομα με μέτρια προβλήματα ισορροπίας.
Περιπατητήρες
Οι περιπατητήρες χωρίς τροχούς είναι τα γνωστά Π. Προσφέρουν τη μέγιστη σταθερότητα από τα βοηθήματα χειρός, καθώς το άτομο σηκώνει και μετακινεί ολόκληρη τη συσκευή πριν κάνει το επόμενο βήμα. Είναι κατάλληλη λύση για άτομα με σημαντική αδυναμία ή προβλήματα ισορροπίας, αλλά απαιτεί περισσότερη δύναμη στα χέρια και βραδύτερο ρυθμό βάδισης.
Περιπατητήρες με τροχούς (rollator)
Διαθέτουν δύο ή τέσσερις τροχούς, επιτρέποντας πιο φυσική και συνεχή κίνηση χωρίς να χρειάζεται να σηκώνεται η συσκευή. Οι περισσότεροι διαθέτουν κάθισμα για ανάπαυση και καλάθι για μεταφορά αντικειμένων. Ταιριάζουν σε άτομα με καλύτερη ισορροπία που χρειάζονται υποστήριξη κυρίως για αντοχή ή μεγαλύτερες αποστάσεις.
Αναπηρικό αμαξίδιο
Το αναπηρικό αμαξίδιο είναι για άτομα με σημαντικά περιορισμένη κινητικότητα ή που κουράζονται γρήγορα. Μπορεί να είναι χειροκίνητο ή ηλεκτροκίνητο, και δίνει τη δυνατότητα στον ηλικιωμένο να συμμετέχει σε πολλές καθημερινές δραστηριότητες χωρίς να κουραστεί.
Το μέλλον: εξωσκελετοί
Στο εγγύς μέλλον θα γίνουν πιο διαδεδομένοι οι ενεργητικοί και παθητικοί εξωσκελετούς.
Οι ενεργητικοί εξωσκελετοί απαιτούν την τροφοδοσία από μπαταρία, ενώ οι παθητικοί εξωσκελετοί χρησιμοποιούν ελατήρια για να ενισχύσουν τη βάδιση.
Και στις δύο περιπτώσεις, η τεχνολογία υπόσχεται να μειώσει την ενέργεια που απαιτείται για την κίνηση των ποδιών και να κάνει πιο ξεκούραστο κι ασφαλές το βάδισμα.
Πώς να Επιλέξετε το Σωστό Βοήθημα
Η επιλογή του σωστού βοηθήματος εξαρτάται από αρκετούς παράγοντες:
Το επίπεδο ισορροπίας
Όσο μεγαλύτερη είναι η αστάθεια, τόσο περισσότερη υποστήριξη χρειάζεται, από απλό μπαστούνι έως πλήρη περιπατητήρα.
Η δύναμη στα χέρια και τον κορμό
Ορισμένα βοηθήματα, ειδικά το Π χωρίς τροχούς, απαιτούν αρκετή δύναμη στα χέρια για να σηκώνονται επαναλαμβανόμενα. Αν ο ηλικιωμένος δεν έχει δύναμη, απλά δεν θα το χρησιμοποιεί και δεν θα έχει την κινητικότητα που θέλει.
Το περιβάλλον χρήσης
Ένα σπίτι με στενούς διαδρόμους ή πολλές σκάλες μπορεί να απαιτεί διαφορετική επιλογή από έναν ανοιχτό χώρο με ευρύχωρους διαδρόμους όπως μία μονάδα φροντίδας ηλικιωμένων.
Η γνωστική κατάσταση
Άτομα με άνοια ή γνωστική εξασθένηση μπορεί να δυσκολεύονται να θυμούνται τη σωστή χρήση πιο σύνθετων βοηθημάτων, οπότε είναι καλύτερο σε αυτές τις περιπτώσεις να επιλέξουμε απλούστερα βοηθήματα που να μπορούν να χρησιμοποιηθούν σχεδόν ασυνείδητα.
Η γνώμη ειδικού
Ένας φυσικοθεραπευτής μπορεί να αξιολογήσει την ισορροπία, τη δύναμη, και τον τρόπο βάδισης του ατόμου και να προτείνει την καλύτερη επιλογή, καθώς και το σωστό ύψος ρύθμισης.
Η Σημασία της Σωστής Ρύθμισης
Ένα βοήθημα βάδισης ρυθμισμένο σε λάθος ύψος μπορεί να προκαλέσει περισσότερα προβλήματα από όσα λύνει.
Ως γενικός κανόνας, η λαβή του μπαστουνιού ή του Π πρέπει να βρίσκεται στο ύψος του καρπού όταν το χέρι κρέμεται φυσικά στο πλάι, με τον αγκώνα να διατηρεί μια ελαφριά κάμψη περίπου 15-20 μοιρών όταν κρατά τη λαβή. Η πολύ χαμηλή ρύθμιση αναγκάζει το άτομο να σκύβει, ενώ μια πολύ ψηλή ρύθμιση δεν προσφέρει αρκετή στήριξη.
Συνηθισμένα Λάθη στη Χρήση
Ακόμα και με το σωστό βοήθημα, πρέπει να γίνεται η σωστή χρήση. Για παράδειγμα, πολλοί δεν ξέρουν ότι ο σωστός τρόπος να χρησιμοποιείται ένα μπαστούνι είναι να κρατιέται στο αντίθετο χέρι από το ασθενέστερο πόδι.
Αντίστοιχα, η υπερβολική εξάρτηση από το Π μπορεί να οδηγήσει σε πτώση, ιδίως αν κάποιος το χρησιμοποιεί για “σπρώξιμο” αντί για σταθερή στήριξη.
Ένα άλλο συνηθισμένο πρόβλημα είναι η χρήση σε ακατάλληλες επιφάνειες, όπως χαλιά που γλιστρούν ή ανώμαλο έδαφος. Και βέβαια, πολλοί αρνούνται να χρησιμοποιήσουν το βοήθημά τους σε “σύντομες” μετακινήσεις, π.χ. ως το μπάνιο. Κι όμως, εκεί συμβαίνουν οι περισσότερες πτώσεις.
Τέλος, ακόμα κι αν τα κάνετε όλα τα υπόλοιπα τέλεια, πρέπει να θυμάστε να ελέγχετε τακτικά τα ελαστικά άκρων (τάπες) του μπαστουνιού ή του Π, που φθείρονται με τον καιρό.
Σημάδια ότι Χρειάζεται Επανεκτίμηση
Οι ανάγκες αλλάζουν με τον καιρό, όπως και το σώμα και οι αντοχές του ηλικιωμένου. Μπορεί κάθε τόσο να χρειάζεται επανεκτίμηση του βοηθήματος για να δει αν όντως συνεχίζει να τον στηρίζει όπως πρέπει. Μερικά σημάδια που δείχνουν ότι ίσως έχει έρθει ο καιρός για κάτι τέτοιο είναι:
- Αυξημένη δυσκολία ή κόπωση κατά τη χρήση του βοηθήματος.
- Πρόσφατη πτώση, ακόμα κι αν δεν προκάλεσε τραυματισμό.
- Αλλαγές στη στάση σώματος ή στον τρόπο βάδισης.
- Απροθυμία να χρησιμοποιήσει το βοήθημα, που μπορεί να σημαίνει ότι δεν είναι πλέον κατάλληλο ή άνετο.
Τα βοηθήματα βάδισης δίνουν ανεξαρτησία
Τα βοηθήματα βάδισης προσφέρουν ανεξαρτησία και κινητικότητα στους ηλικιωμένους. Αν και πολλοί ηλικιωμένοι αρνούνται στην αρχή να έχουν μπαστούνι γιατί τους κάνει να δείχνουν γέροι, όταν συνηθίσουν και βιώσουν την ελευθερία κινήσεων, συνήθως το αποδέχονται.
Η επαγγελματική αξιολόγησης από φυσικοθεραπευτή θα δώσει τις κατευθυντήριες γραμμές για το σωστό βοήθημα. Η αγορά βοηθημάτων βάδισης καλύπτεται είτε μερικώς είτε πλήρως από τον ΕΟΠΥΥ, με γνωμάτευση από συμβεβλημένο γιατρό και έγκριση.
Στη μονάδα φροντίδας Ηράκλειος, το προσωπικό αξιολογεί τακτικά την κινητικότητα κάθε ενοίκου και ενημερώνει για τυχόν προβλήματα βάδισης. Οι χώροι είναι σχεδιασμένοι με ευρύχωρους διαδρόμους, χειρολαβές και επίπεδες επιφάνειες που διευκολύνουν την ασφαλή χρήση βοηθημάτων βάδισης.
Για περισσότερες πληροφορίες, επικοινωνήστε με τον Ηράκλειο online ή καλέστε μας στο 210 2846 000 για να μας γνωρίσετε και να συζητήσουμε την καλύτερη φροντίδα για τον αγαπημένο σας. Είμαστε πίσω από το σταθμό ΗΣΑΠ Ηρακλείου και θα χαρούμε να σας ξεναγήσουμε στις εγκαταστάσεις μας!